Beste Sindromeak

Halm eta laguntzaileen (1992c) arabera, RParen eta erretinosidun sindromeen prebalentzia indizea (OMS) 100.000 biztanleko 22,35koa da adin guztiak aintzat hartuta; sindromekoa ez den RParen indizea (OMS), berriz, 100.000 biztanleko 13,80 eta 8,0 bitartekoa (Halm eta Rosenborg, 1993).

Ikerketa multizentriko baten arabera, RP gaixoen kopuruak %21 egin du gora azken 20 urteotan ARRP formari dagokionez (Hayakawa eta lag., 1997). Gaixo guztietatik %65 inguru kasu ez-sindromikoak dira, eta ia %35, aldiz, beste gaixotasun batzuekin loturikoak. Kasu ez-sindromiko gehienak 30 urtetik gora diagnostikatzen dira, eta forma sindromikoak sarri 6-18 urte bitartekoengan, eta edonola ere, gehienetan gaixoak 30 urte bete aurretik (Halm, 1992c; Halm, 1992b).

RPak 75 sindrometik gora biltzen ditu (Gutierrez-Torre, 1994), sarrien aurkitzen direnak ondokoak direla:


Aminoazidoetako, proteinetako eta lipoproteinetako anomaliekin asoziaturiko sindromeak

Atrofia Girata; Kobalamina C akatsak (hemozisteinuria eta azidemia metilmalonikoa); Zistinosia; Bassen-Kornzweig sindromea.




Akats lisosomikoekin asoziaturiko sindromeak

Mukupolisakaridosia (Hurler; Scheie; Hunter eta Sanfilippo sindromea); Mukolipidosi IV.




Akats peroxisomikoekin asoziaturiko sindromeak

Zellweger sindromea (zerebrohepatorenala); Jaioberrien adrenoleukodistrofia; Refsum-en gaitza.




Akats mitokondrialekin eta neuromuskularrekin asoziaturiko sindromeak

Kearns-Sayre sindromea; Distrofia Miotonikoa; MELAS; Kanpo-oftalmoplegia progresiboa; Hallerdoven-Spatz; Jouvert; Flynn-Aird sindromea; Batten-en gaitza eta Atrofia Olibopontozerebrala.




Hezurdurako anomaliekin asoziaturiko sindromeak

Jeune (toraxeko distrofia asfixiagarria); Cockayne; Laurence-Moon eta Bartet-Biedl sindromea; Osteoporosia.




Giltzurrunetako gaitzekin asoziaturiko sindromeak

Loken sindromea.




Gortasuna eta RP

Usher eta Alstrom sindromea (E. Refsum, S. cockayne, Rubeola-z gain).
Usher gaitza izaten dute kasu sindromikoen %43k. Gaixotasun autosomiko errezesiboa da, RParekin batera, entzumen galera kongenito neurosensorial larria dakarrena. Lau mota bereiz daitezke, bakoitzak dakartzan alterazioen arabera:

I MOTA: Jaiotzetik entzumen urritasun larria, orekako asaldurak. Psikosia eta atzerapen mentala ager daitezke. Gau-itsutasuna haurtzaroan edo nerabezaroaren hasieran agertzen da.

II MOTA: Entzumen urritasun ez hain larria, normaltasuna oreka aldetik eta funtzio neurologikoen aldetik. Gau-itsutasuna nerabezaroaren ondoren agertzen da.

III MOTA: II motaren antzekoa, baina entzumena gutxituz doa pixkanaka; oreka aldetik ere galera sor daiteke. Kasu gehienak Finlandian aurkitzen dira.

IV MOTA: Ezaugarriak zehaztu gabe. Erdiko ikusmena pixkanaka galtzea.




Beste zenbait mota

Displasia Arteriohepatikoa; Coats eta Spielmeyer-Vogt (Batten-en gaitzaren berdina, baina gazteengan aurkitzen dena) gaitzak; Fanconi eta Jaeken sindromeak; Leber-en Sortzetiko Amaurosia eta Laigh-en Gaitza; Rubeola edo Sifilisa bezalako gaitz kutsagarriek Erretinosi Pigmentarioa sorrarazten dute.




Azido dokosahexaenoikoaren metabolismoarekin asoziaturiko sindromeak (DHA)

Gantz-azidoen metabolismoak eragina izan dezake RPdun sindrome batzuetan. DHA urritasuneko kasu batzuetan ikusmeneko aldaketak sor daitezke, bai eta neuropatia periferikoak, eta, are garrantzitsuago, zenbait ikerlanen arabera, DHA gabeziako kasuetan erretina-endekapena aurkitzen da, fotohartzaileen diskoen berrikuntza kaltetzen duena (Santos eta lag. 1995).

Ondoan doaz, labur azaldurik, gantz-azidoetako asaldurekin asoziaturiko zenbait sindrome:

  1. Neuropatiadun bi sindrome: Zellweger sindromeak eta Jaioberrien Adrenoleukodistrofiak (NALD) lotura dute peroxisomen funtzioko anormaltasun sakonekin (Martinez, 1992).

    Zellweger sindromea (ZS) eta NALD duten gaixoek garunean ohikoa den DHA kantitatearen %35 eta %20 izaten dute, hurrenez hurren (Martinez, 1992). Peroxisometan gantz-azidoen ß-oxidazioak dituen akatsei egozten zaie katea luzeko gantz poliinsaturatuen metaketa eta bereziki DHA eta 22:5?3 murrizketa eragitea. Voss eta lag.en (1991) arabera, peroxisomak garrantzitsuak dira DHA sortzeko, plasmalogenoak bezala. Schaefer eta lag.en (1995) arabera, RP eta beste RPdun sindrome neurologiko batzuek aditzera ematen dute mintzetako PLetako (fosfolipidoetako) DHA urritasuna neurologikoak eta erretinakoak diren gaitz sorta baten osagai izan daitekeela. Gaitz horietan afektazio metabolikoko maila ezberdinak aurki daitezke, eta horiekin batera larritasun ezberdineko ondorioak azken buruko formen artean: SZ eta ANLD, eta hain larriak ez diren beste forma batzuk, hala nola, RP ez-sindromikoaren aldakiak. Azken aldian ikusi da DHAdun tratamendu dietetikoa eraginkorra dela perixometako nahaste metabolikoetarako. Bartzelonako Vall d´Hebron Haur-Amentzako Ospitalean, Martinez eta laguntzaileek (2000) DHA tratamendua ezarri diete Zellweger sindromedunei, eta hobekuntza nabaria izan zuten ikusmenean, funtzio hepatikoan, muskuluen tonuan eta gizarte portaeran; ondorioz, DHAk sindrome honen patogenesian oinarrizko zeregina duela uler daiteke.

  2. Bassen-Kornzwelg sindromean (abetalipoproteinemia izenez ere ezaguna), heredentzia-patroi errezesiboz maila baxua aurkitzen da LDL, kolesterol eta triglizeridoetan (TG), eta defizita bitamina liposolugarrietan eta gantz-azido esentzialetan. LDL, VLDL eta TG xurgapena eta sorkuntza ere larri kalteturik aurkitzen dira. Gantz-azidoak eta A bitamina bastoien kanpo-mintzaren bi osagai dira, eta beraz, gai horietan eragina duen edozein irregulartasunek fotohartzaileen endekapena lagun dezake. Ildo honetatik, frogatuta dago abtalipoproteinemia A,E,K bitaminez eta ?3 gantz-azidoez tratatuz gero zenbait anomalia, neurologiakoak eta begietakoak, prebenitzen direla (McColl eta Converse, 1995). Zenbait pazientek akanzitosia erakusten dute, eta idorreria, liseriketa arloko eragilerik ageri ez dela (Willemin eta lag., 1987). Lipidoen eta bitamina liposolugarrien gabezia eragiten duten xurgapen txarreko zenbait sindromek antzeko ezaugarri neurologiko eta oftalmologikoz agertzen dira sarri (Howard eta lag., 1982).

  3. Batten-en gaitzean (edo lipofuszinosia), DHA defizita ageri da leukozitoetan eta garunean, bai eta gantz-azidoen defizita eritrozitoen eta plaketen PLetan (Pullakart eta lag., 1982). Gaitz honek txakurrengan hartzen duen forman, nabarmen handiturik ageri dira DPA eta DHA mailak eritrozitoetan. Erretinako DHAren jaitsierak aurkitu dira EPA eta DPA metabolitoen igoerekin batera. Erakutsita dago korrelazioa dagoela RParen izaera patologikoaren eta DHA erretinan eta RPEn -erretinaren epitelio pigmentuduna- sintetizatzeko gaitasunaren alterazioen artean (Reddy eta lag., 1985). Oraindik argitu gabe dago lipopigmentoen erakuntza (lipo-peroxidazioarekiko bereziki sentikorrak diren pigmentu lipidiko ugari dauka erretinak) eta zelula neuronalen apoptosia.

  4. Usher-en gaitzean (gortasuna duten forma sindromikoetatik, sarrien agertzen dena) plasman diren PLen azterkuntzen bitartez DHA eta azido arakidoniko defizita aurkitu da (Bazan eta lag., 1986). Azido arakidonikoa PLetan sarrien aurkitzen diren gantz-azido poliinsaturatuetan bigarrena da. Stanzial eta laguntzaileek (1991) halakoen jaitsiera aurkitu zuten RP ez-sindromikoko gaixoengan. Inositol-eko PLek zeregina izan dezakete ikus-zeluletan (Fein eta lag., 1984; Brown eta lag., 1984), eta izan ere bereziki aberats dira azido arakidonikotan. Azpimarratzekoa da, bai arakidonatoa eta bai DHA, plasman diren PLetan ugarien diren gantz-azido poliinsaturatu biak, urriago aurkitzen direla Usher-dun gaixoengan. Zehazki II motako Usher sindromerako, lipidoen anormaltasunak eta garun atzealdeko zirkulazio defizitaren froga neurorradiologikoak aurkitu dira. Mota honetan nabarmenagoak dira DHA maila baxuak beste RP forma batzuetan baino (Connor eta lag., 1997).

    Frogatu egin dira ?3 gantz-azidoen gabezia kasuak neuropatiarekin loturik (Holman eta lag., 1982). Katea luzeko PUFA asaldura gehienak akats peroxisomikoek eraginak badira ere, oraindik ezin da ziur erabaki RPan aurkitu diren DHAko anormaltasun lipidiko guztiak asaldura peroxisomikoen ondorio ote diren. Jaso diren emaitzek erakusten dutena da RP asoziatua egon daitekeela mailaren bateko asaldura peroximikoekin (Schaefer eta lag., 995; Gong eta lag., 1992, McColl eta Converse, 1995), zeinetan lipidoen metabolismoko akats txikiek, eritrozitoetako PLetan DHA gutxitze apalen bidez, erretinan eragina izan dezaketen, batez ere RP ez-sindromikoan, edo begietarako kalteak handitu begiko proteinaren edo entzimaren batean mutazioak dituzten gaixoengan (McColl eta Converse, 1995). Alabaina, peroxisometan akats genetikoen gaineko asaldura biokimikoak direla baieztatuko balitz, RP gaixoek adin handitan gaixotasun neurologikoak eta miopatiak kopuru apalagoan jasan ditzaketela esan nahiko luke, jaiotzetik edo bestela haurtzaroan edo gaztaroan agertzen diren sindromeetan ez bezala.



Azido fitanikoarekin asoziaturiko alterazioak

IV motako Usher-en gaitzean maila altuxean aurkitzen da azido fitanikoa (Weleber eta lag., 1984). RP sindromikoko beste forma batzuetan ere (Refsum, Zellweger, Adrenoleukodistrofia) aurkitu da azino fitanikoa kantitate handian plasman eta ehunetan metaturik, azidemia pipekolikoan bezala (Britton eta lag., 1989). Hala ere, Gaztaroko Refsum sindromean soilik aipatzen da azido fitanikoa gaitzaren agente etiologiko gisa. Sindrome horrek RP, zerebeloko ataxia, polineuropatia biltzen ditu, eta gainera, anosmiarekin, gortasunarekin, iktiosiarekin, LCRan proteinak izatearekin, bihotz-anormaltasuneko eta hezurdurako miopatiekin elkar daiteke. Erretinan azido fitanikoa (azido 3,7,1,15-tetrametilhexadekanoikoa) metatzearen ondorioz sortzen da sindrome hau. Metatzea 20 karbonoko gantz-azidoaren katea adartuaren oxidazioan defizita izateak eragiten du (Steinberg, 1995).

Azido fitanikoa gantz-azidoen ß-oxidaziotik metabolizatzen da, baina lehenengo, beharrezkoa da a-oxidazioaren ekintza entzimatikoa. Bazterturik dago Refsum-en gaitzaren sortzailetzat ß-oxidazioaren asaldurak jotzen zituen hipotesia. Gantz-azidoen a-oxidazioak zenbait entzima behar ditu, mintzetan edo matrize mitokondrialean aurkitzen direnak: karnitina palmitoiltransferasa I eta II, karnitina translokasa, berrikiago aurkitu den katea luzeko entzima acil-CoA dehidrogenasa (CLACoA-DH), eta proteina hirufuntziodun mitokondriala. Azken biak acil-CoA-esteres-era metabolizaturiko kateak dira, disolbagarriagoa den inguru batera transferiturik eta matrize mitokondrialaren barruan katea motzen entzima espezifikoez (Pollitt, 1995) (1. irudia).



1. irudia. Katea luzeko gantz-azidoen -oxidazio mitokondriala arnas-katearekiko harremanaz, eskema eran irudikatuta (Pollit, 1995).

Hasiera batean pentsatu izan zen akats metabolikoa CLACoA-DHk eragina zela, baina ez da hala: Refsum-en gaitzaren eragilea gantz-azidoen a-oxidazioan lehen urratsa katalizatzen duen fitanoil-CoA hidroxilasa (PhyH) proteina peroxisomikoa da (Singh eta lag., 1993). Berrikitan froga argiak aurkitu dira entzima honen aktibitatearen jaitsiera larriak Refsum sindromea dakarrela erakusten dutenak (Jansen eta lag., 1997; Mihalik eta lag., 1997).

Azido fitanikoaren a-oxidazioan eta ß-oxidazioan akatsak ageri dituzten 4 gaixotasun multzo aurkitu dira:

  1. Refsum-en gaitza, a-oxidazioan akasduna.
  2. Kondrodisplasia punktata errizomelikoa, azido 2-hidroxifitanikoaren dekarboxilazioan akasduna.
  3. Asaldura peroxisomiko orokortuak, azido 2-hidroxifitanikoaren dekarboxilazioan eta azido pristanikoaren ß-oxidazioan akasduna.
  4. ß-oxidazioko entzima peroxisomikoen defizit sinpleak, azido pristanikoko akatsa dutenak, zeinek inhibizioz akats bat eragiten duen azido fitanikoko a-oxidazioan. Akats hauek akats peroxisomikoek eragiten dituzte (Ten-Brink eta lag., 1992, Singh eta lag., 1993).

Kontrol arruntetan, azido fitanikoaren mailak ia detektaezinak dira.

Azterketa batzuek azido fitaniko maila handiak aurkitu dituzte anosmia edo/eta gorreria-ataxia duten RP ez-sindromiko gaixoengan, baina maila nabarmen baxuagoak, hala ere, Refsum sindromedunengan aurkitzen direnak baino.

Emaitza hauen arabera, beraz, RPdun gaixo batzuek beste sindrome bat jasan dezakete, Refsum sindrome ez dena, sindrome hau azido fitanikoaren gorakada diskretoekin lotua denez gero (Britton eta lag., 1989). Hortaz, RP gaixo hauek beste mota bateko multzoa osatzen dute, nahiz eta Refsum-en gaitzean aurkitzen diren kopuruen antzekoak erakutsi. Ideia honi oinarria beste azterketa batek ematen dio, Refsum sindromerik gabeko bost RP gaixorengan oinarritua (Pollitt eta lag., 1995): azterketa horretan, lagin osasuntsuen eta sindromedunen arteko mailan kokatu behar diren kopuruak aurkitu ziren.

Ez dakigu erretinan metatutako azido fitanikoak zein mekanismoren bitartez sorrarazten duen RP. Levy-k (1970) proposatu zuen A bitaminaren esterifikazioa gauzatzen den bitartean sartzen dela azido fitaniko prozesuan, eta metabolizatu ezin den ester anormala eratzen duela, baina hipotesi hau bazter uzten duten frogak aurkitu ziren (Bernstein eta lag., 1992), eta horren ordez proposatu da azido fitanikoak fotohartzaileen funtzioa eraldatzen duela azido fitanikoa bera LPra eta triglizeriodetara batzearekin (McColl eta Converse, 1995). Era honetan, Refsum gaitzean azido fitanikoak lekua kendu egiten dio mintzetan DHAri. Frogatzeko dago oraindik azido fitanikoak DHA baztertzea mekanismo nagusia ala osagarria den Refsum gaitzeko RPko patogenesian (Schaefer eta lag., 1995).

Refsum pazienteekin azido fitanikoa hasiera estadioetan markatzaile gisa erabiltzen denean, azido fitanikotan baxua den dietak emaitza onak ekar litzake, metaturiko azido fitanikoa agortzen denean. Plasmaferesiak ez du beti espero zen emaitza ekarri, eta oraindik ez da ezagun ehunetako azido fitaniko metaketa deusezteko mekanismo eraginkorrik. Azido fitaniko baxuko dietak (esnekitan eta hausnarkari gantzetan soilik baxua, belar eta barazkietako orrietatik datorren azido fitanikoa xurgatze zailekoa baita) hobekuntza dakar zeinu kliniko neurologiko guztietan (Gibert eta lag., 1985, Claridge eta lag., 1992) eta eten egiten ditu ikusmenerako kalteak (Hansen eta lag., 1996). Claridge eta laguntzaileek (1992) 23 paziente erabiliz egin zuten atzera-begirako ikerlanean ezin izan zuten dietak RPan duen eragin onuragarria frogatu, paziente hauengan erdiko ikusmena ondo irauten bazuen ere. Batez beste 11 urte igarotzen dira pazientea oftalmoloagana joaten denetik Refsum gaitza diagnostikatu arte. Diagnostiko goiztiarra egiteak garrantzi handia dauka RParen garapen neurologikoa prebenitzeko orduan (Claridge eta lag., 1992) bai eta, ziurrenik, gaitzaren ondorioak eta garapena gutxitu ahal izateko.

Beste alde batetik, Aveldaño eta Sprecher-ek (1987) eta Rostein eta Aveldaño-k (1988) erretinan 36 karbono baino gehiagoko katea luzedun gantz-azidoak (DHA) sintetizatu daitezkeela azaldu dute, fosfatidilkolinaren frakzioaz asoziaturik (erretinan kontzentrazio handian dago). Gaur egun ditugun datuen arabera, 32 karbono atomorainoko VLCPUFAk, normalean, azido mistirikoaren elongazio prozesuaren parte gisa eratzen dira ugaztun gehienen ehunetan, eta perixometan egiten da haien kontrola. Besteak beste erretinan, garunean eta espermatozoideetan aurkitzen diren gantz-azido hauek ugari aurkitzen dira RPdun sindromeen multzoko asaldura peroxisomikoak (Zellweger sindromea, haurren Refsum eta Adrenoleukodistrofia bezalako neuropatiak) dituzten gaixoengan (Poulos eta lag., 1992).

Ikusmenean VLCPUFA hauek eta errodopsinak nola elkar eragiten duten ez da argitu erabat (Cinti eta lag., 1992). Ez ditugu ezagutzen proteina esentzial hauen mekanismo eta funtzio zehatzak, baina ikerlan batzuen arabera, errekoberina eta transduzinaren azetilazio prozesua (fototransdukzioaren arduradun diren proteinak) fotohartzaileetan gantz-azidoen konposizioan gertatzen diren aldaketek eragina da. Aldaketok peroxisometako alterazioek eragiten dituzte, eta ondorioz proteina hauek fotokitzikatzean lan egiteari uztea ekar dezakete, bai eta parte hartu RParen mekanismo fisiopatologikoan eta zenbait sindromerekin loturiko neuropatietan.

Proteinen azetilazio N-terminal glizina, azido miristikoak eragina (C14:0) (miristolizazioa) deskribatu zen AMPz protein kinasa dependientearen azpiunitate katalitikoan (Carr eta lag., 1982) eta errekoberinakoan (Dizhoor eta lag., 1992, Johnson eta lag., 1994) eta transduzinaren azpiunitatean (Neubert eta lag., 1992, Kokame eta lag., 1992). Ca++ra loturiko errekoberina fotohartzaileen mintzekin batu dadin beharrezkoa da gantz-azido hondakin bat, aipatutako proteinara kobalenteki lotua (Dizhoor eta lag, 1993). Errekoberinaren zeregin bat guanilato-ziklasa aktibatzea dela dakigu, baina ez mekanismoa zein den (Dizhoor, 1991; Lambretch eta Koch, 1991). Guanilato-ziklasaren mutazioak (Balciuniene eta lag., 1995; Gu eta lag., 1997; Fitzgibbon eta lag., 1996) aurkitu izan dira RP gaixoengan. Errekoberinaren beste zeregin bat fotohartzaileetan fosfodiesterasa GMPc-ren inaktibazioa erregulatzea izan daiteke (Kawamura eta Murakami, 1991).




Burdin Lipoperoxidazioa eta Lipoproteinen Alteraziodun sindromeak

Hipokolesterolemia kasuek antzekotasunak dituzte Bassen-Kornzweig sindromearekin eta punctata albescens RParekin. Epitelio pigmentarioaren eta bruch mintzaren artean lipido metatze handiak aurkitu dira. Hipokolesterolemia eta oraindik sailkatu gabeko neuropatia larriak dituzten zenbait kasu RParekin asoziaturik daude.

Hallervorden-Spatz gaitza (HSD) eta hipoprebetalipoproteinemia-ren (HARP) antzekoak.
HSDak eta HARPak patroi autosomiko errezesiboa daramate.
HARPak, RP ez-sindromikoak bezala, normaltasuna erakusten du eritrozitoetako hauskortasun osmotikoan.

HARP sindromeak hipoprebetalipoproteinemia, akantozitosia eta burdin metaketek eragindako endekatze zurbila ditu ezaugarritzat, eta aho-aurpegiko diskinesia, RP atipikoa, distonia eta dementzia progresiboa dakartza. Gaitz honetan lipoproteinen anormaltasunak azaltzen dira (gabezia prebetalipoproteinemian eta maila normala apo E, apo B eta apo A-n), eta ondorioz kalte estrukturalak eragin ditzake mintz neuraletan eta ez-neuraletan. Hala ere, sindrome hau klinikoki bereizi behar da Hallervorden-Spatz (HSD) gaitzetik: honek ere aho-aurpegiko diskinesia dauka, baina betalipoproteinen presentzia normalaz (Higgins eta lag., 1992), eta soilik 1/3 eta 1/4 bitarte kasuetan aurkitu da erretinaren endekatze nabaria (RP punctata albescens eta zezen-begiko makulopatia).

Endekapen zurbila eta HSDren substantzia nigraren pars retikulata, axoi esferoidez osatua, eremu ganglio basaleko burdin metatzeek eraginez sortzen dira (Seitelberger, 1986; Dooling eta lag., 1974). Akantozitosia (Brin, 1993; Hardie, 1989; Luckenbach eta lag., 1983; Swisher eta lag., 1972; Roth eta lag., 1971) eta RP aipatutakoekin batera agertzen diren gaiztzat har daitezke. Hala ere, Higgins eta laguntzaileek (1992) HARP terminoa sortu zuten eta anormaltasun lipidikoen eraginari egotzi zioten HSDaren forma berezi honetan akantozitosia (mintzen formazioko gaitzen ondorioa) sortzea.

Berrikiago, HARParen antzeko sindromea zuten hiru gaixo aztertu ziren, eta batek soilik erakutsi zituen anormaltasun lipidikoak (Orrel eta lag., 1995), ez ordea beste biek (Malandrini eta lag., 1996). Dirudienez, akantozitosia ez du lipidoen asaldurak eragiten, baizik eta zitoeskeletoko elementuek; hala ere, ezin izan dira eritrozitoen mintzeko proteinen anormaltasunak aurkitu (Cooper eta lag., 1983; Higgins eta lag., 1992). Bestalde, kontuan izan behar da Malandrini eta laguntzaileen ikerlanean (1996) ez zirela ebaluatu prebetalipoproteinen eta betalipoproteinen aldaki posibleak. Lipoproteinetako anormaltasunen eta RParen arteko lotura argi ez badago ere, erretinaren endekatzean ezaugarri kliniko ezberdinxeak erakusten dituzten bi gaitz hauek RP ez-sindromikoaren ezaugarriekin bat datozela irizten diote adituok.

Zenbait ikertzaileren iritziz, burdinak zerikusia izan lezake errezeptore postsinaptikoei loturiko dopaminaren modulazioan. Era berean, transferrinaren eta burdinaren errezeptoreak ere oligodendrozitoetan daude baturik garun normaletan, eta ondorioz funtzioren bat izan dezakete mielinizazioan.

CDG (glikoproteinen glikosilazioaren akatsa) sindromean bezala, ataxia, polineuropatia, zerebeloko hipoplasia, adimen-atzerapena, hepatopatia eta RP (Matthijs eta lag., 1997); Andréasson eta lag., 1991; Strömland eta lag., 1990) duten RP ez-sindromikodun familia batzuek (Andréasson eta lag., 1992; Unoki eta lag., 1989), nahasteak erakusten dituzte transferinaren glikosilazioan. Ez da oraindik aurkitu zer harreman duten glikosilazio izeneko akats biokimiko honek eta RPak, baina RPdun familietan agertu egin daiteke asaldura hori.

Aldeanitzekoa da burdinak garunaren metabolismoan daukan eragina, baina hala ere azpimarratu behar da minberatasun selektiboa dutela HSDan neuromelanina daukaten egiturek. Honen eragilea lipopigmentuaren peroxidazioko anormaltasunen bat izan daiteke (Park eta lag., 1975; Vakili eta lag., 1977; Yanagisawa eta lag., 1966) eta lipofuksina metatze bat. Pigmentu hau melaninarekin batzen da (Feeney eta lag., 1978) eta metatu egiten da adinarekin (Gaffney eta lag., 1980). Metaturiko burdinak ziurrenik eragin fisiopatologikoren bat izango du oxidazioan eta lipidoen eta DNAren peroxidazio erreakzioetan, eta gaitasun hau irten egiten da kontrolpetik zelula-sistemetako redox mekanismoak kaltetuta daudenean (ikus Swaiman-en Errebisioa, 1991). Ildo honetatik, kontuan izan behar da hipolipoproteinemia kasuetan bitamina lipodisolbagarrien eta antioxidatzaile peroxidoen gabezia egoerak sortzen direla: aztertutako animaliengan fotohartzaileetako ROSetan lesioak eta HSDaren antzeko patroi neurologikoa aurkitu dira, lipofuksina metatzearen ondorioz.

Hipobetalipoproteinemia familiarrean (herentzia autosomiko dominantekoa) apo-B100 mailak erdira jaitsiak ageri dira (Granot eta Deckelbau, 1989; Lontie eta lag., 1990). Kasu gehienak asintomatikoak dira, baina gutxi batzuek neuropatia periferikodun ataxia zeinuak, bai eta RP (Scott eta lag., 1979; Granot eta Deckelbau, 1989; Kane eta Havel, 1989) eta entzumen galera ezohikoa (Matsuo eta lag., 1994). Hala ere, patroi autosomiko errezesiboko bide zen kasu honek zenbait lipoproteinaren defizit ezohikoa erakusten zuen (A1, B, CII, CIII). Ez zen ageri kasu honetan serum-eko PUFAren anormaltasun begibistakorik.



 

© 2004 EPEGE - eskubide guztiak erreserbatuta